Sebastián Lelio: ‘Ik vond het spannend om te laten zien wat een vrouw op die leeftijd doormaakt’

sebastianIn Gloria zien we de ups en downs van een vrouw op leeftijd. Ze is gescheiden en zoekt afleiding in feestjes voor vrijgezelle ouderen. Vol optimisme stort ze zich in een romance. Het resulteert in een een tragikomisch verhaal waarin Gloria het beste probeert te maken van een nieuwe fase in haar leven. Regisseur Sebastián Lelio was aanwezig tijdens World Cinema Amsterdam. Festivalreporter Renate Roze vroeg hem het hemd van het lijf.

Obsessie
Sebastián Lelio liep al een tijdje met ideeën rond om een film te maken over een vrouw van bijna 60. Hij vond het een pakkend thema, juist omdat het niet mainstream is. Veel mensen zien in een oudere vrouw niet meteen een spannende hoofdpersoon. Maar Lelio denkt daar anders over: “Ik moest iets met dat idee doen, ik vond het spannend om te laten zien wat een vrouw op die leeftijd doormaakt. Ondanks dat mensen om me heen er sceptisch over waren. In feite staat ouder worden gelijk aan onzichtbaar worden, maar dat is wreed, het is oneerlijk.” Volgens Lelio is dit te wijten aan de obsessie van de samenleving voor jeugdigheid. En aan de angst voor oud worden en doodgaan. Met zijn film komt hij in opstand tegen deze collectieve obsessie. “Deze film zegt juist: er is niks mis met vergankelijkheid. Sterker nog: er ligt schoonheid in. Het is iets dat we moeten vieren.” Toch gaat de film niet alleen over de schoonheid van ouder worden. Je ziet Gloria ook worstelen met wanhoop en eenzaamheid. Lelio vindt dat die twee kanten bij elkaar horen. “Zo is het leven, er zit altijd een treurige kant aan schoonheid. Alles wat mooi is, verdwijnt of sterft. Het zegt iets over de werkelijkheid waar we in leven.”

Ondekken en improviseren
Lelio is van jongs af aan al fan van Paulina García, de actrice die Gloria vertolkt. Ze speelde in een serie waar hij als kind veel naar keek. Sindsdien is hij gefascineerd door haar. Toen hij films begon te maken, wist hij al snel dat hij ooit een script voor García zou schrijven. Hij wachtte op het juiste moment en het juiste verhaal waarvoor hij haar kon vragen. Dit moment brak aan toen hij het script voor Gloria gereed had. Hij praat over de samenwerking alsof het een ontdekkingsreis was. “Het script is voor mij als een landkaart. En met die landkaart ga je een onbekend gebied ontdekken; het filmproces is van te voren altijd onbekend terrein. Daar moet je instappen in goed gezelschap, wil je het overleven. En Paulina was fantastisch gezelschap. Ze is een briljante vrouw. Soms zette ik haar in onmogelijke situaties maar ik zorgde ook voor haar. En zij deed hetzelfde met mij. Daardoor konden we er met elkaar een succes van maken.” Wat was dan bijvoorbeeld zo’n onmogelijke situatie? “Ik geef de acteurs geen geschreven dialogen. Ze improviseren, zo wordt een dialoog coherent en natuurlijk. Geschreven dialogen vind ik snel literair worden, ik werk er niet graag mee. Ik wil niet dat een dialoog het verhaal draagt, het gaat om het gevoel dat een acteur overbrengt. Het gaat niet om de inhoud, maar om de manier waarop het gebracht wordt. En Paulina deed dit met flair.”

Het effect van de bril
Wat Lelio het meest heeft verrast tijdens het filmen, was het effect van de bril. “Op een gegeven moment hadden we de juiste bril voor Gloria gevonden. En zodra ze die bril opzette, gebeurde er iets,” vertelt hij. “Ze werd een ander mens. Van het één op het andere moment was ze Gloria. Op de set noemden we haar niet eens meer Paulina zolang ze de bril droeg, ze was Gloria, en Gloria was ineens echt.” Lachend zegt hij: “Ik was vooral verbaasd dat ook ik regelrecht in die illusie trapte.”

Zwakke mannen, sterke vrouwen
Een veel gehoorde reactie op de film is: waarom zijn de mannelijke personages zulke zwakkelingen? Lelio legt uit dat hij mannen niet als zwak wil neerzetten, maar dat hij wel een tendens ziet in het gedrag van oudere Chileense mannen. Dit wijt hij aan de Chileense dictatuur, waarvan de generatie van Rodolfo de hardste klappen heeft gekregen. “Een militaire dictatuur draait om mannelijkheid, maar op een ongezonde manier. De terreur van het regime heeft de waardigheid van veel mannen aangetast. Bij mannen in de leeftijd van Rodolfo zie ik nog altijd een zekere verslagenheid. Ze hebben de beste jaren van hun leven opgeofferd aan de waanzin van die tijd.” Terwijl hij bij vrouwen juiste het tegenovergestelde ziet. “Bij vrouwen van die leeftijd zie ik juiste optimisme en levenslust. Ze willen gezien en erkend worden en ze genieten van het leven. Als ik dat zie, word ik vrolijk. Dan sta ik aan hun kant.”

Zoals verschenen op: http://www.worldcinemaamsterdam.nl/index.php/nl/menu-types/1629-interview-met-de-regisseurs